Zwembad verwarmen met de zon: collector, zonnematten of zonnepanelen

Je kunt een zwembad op twee manieren met de zon verwarmen. Direct, door het water door zonnematten of een zonnecollector te pompen: die moet 50 tot 100% zo groot zijn als je wateroppervlak.^DOE Of indirect, met zonnepanelen die stroom leveren voor een warmtepomp: 10 panelen maken zo'n 3.800 kWh per jaar.^MC

Je bad vangt al zon

Een buitenbad is zelf al een grote zonnecollector. Het water neemt 75 tot 85% op van de zonne-energie die erop valt.^DOE Op een zonnige dag warmt een open bad daardoor vanzelf op. Het probleem zit 's nachts en op bewolkte dagen: dan gaat de warmte er weer uit, vooral door verdamping. Daarom is de eerste stap met zon niet een collector, maar een doorzichtig zeil. Dat houdt de warmte 's nachts vast en laat de meeste zon overdag door. Hoe dat zit, lees je in zwembad afdekken.

Is dat niet genoeg, dan heb je twee routes. Welke past, hangt af van je tuin, je dak en wat je verder met de stroom wilt.

Route 1: zonnematten of een zonnecollector

Bij deze route gaat het zwembadwater zelf naar de zon. De filterpomp pompt het water door het filter en daarna door de collector, en het komt warmer terug in het bad.^DOE Is de collector niet warmer dan het bad, dan stuurt een klep het water er langs.^DOE Er zijn twee soorten.

• Onafgedekte collector. Zonnematten of panelen van zwart rubber of kunststof met UV-bescherming, zonder glas. Goedkoper en eenvoudig. Genoeg als je alleen zwemt wanneer het niet vriest.^DOE Dit is wat de meeste mensen op de schuur of de pergola leggen.
• Afgedekte collector. Koperen buizen op een plaat onder glas. Duurder, maar bij koud weer vangt hij meer warmte. Hij kan ook kraanwater verwarmen.^DOE

Allebei hebben ze vorstbeveiliging nodig als ze in koud weer blijven liggen.^DOE In de praktijk laat je zonnematten in de winter leeglopen.

Hoe groot moet het zijn?

Het U.S. Department of Energy geeft als richtlijn een collector van 50 tot 100% van het wateroppervlak. In een koeler en bewolkter klimaat heb je meer nodig, en met meer collector wordt je zwemseizoen langer.^DOE Met een zeil op het bad kan de collector kleiner.^DOE

Een collector van 32 m² is een groot vlak: zo groot als een flink schuurdak. Dat is het belangrijkste nadeel van deze route. Zonnematten liggen bovendien het mooist op een plat of licht hellend dak op het zuiden, zonder schaduw.^DOE

Let op de pomp

Het water moet omhoog naar de collector en weer terug. Vervang je een andere verwarming door een zonnesysteem, dan heb je soms een grotere pomp nodig of een tweede, kleinere pomp voor de collector.^DOE Dat kost stroom. Hoe je uitrekent wat de pomp verbruikt, staat in stroomkosten van je zwembad.

Route 2: zonnepanelen voor de warmtepomp

Bij deze route verwarm je met een warmtepomp, en maak je de stroom daarvoor zelf. Milieu Centraal rekent met panelen van 435 Wp. Zes panelen kosten zo'n €2.500 en leveren 2.300 kWh per jaar. Tien panelen kosten zo'n €3.800 en leveren 3.800 kWh per jaar.^MC

Wat vraagt je zwembad? Dat reken je uit met de regel van 1,16 kWh per m³ per graad.^Wiki Een bad van 40 m³ dat je van mei tot en met september elke dag een graad bijverwarmt, vraagt met een warmtepomp met COP 4 zo'n 1.779 kWh stroom. Een filterpomp van 500 W die 8 uur per dag draait, gebruikt in dezelfde maanden 612 kWh. Samen is dat ongeveer 2.400 kWh. Het zijn eigen rekensommen met voorbeeldwaarden: kijk voor je eigen pompen op het typeplaatje.

Let op: de opbrengst van panelen is per jaar, het verbruik van je zwembad zit in de zomer. In de zomer maken panelen meer dan in de winter, dus in de maanden dat je zwemt dekken ze een groter deel. Buiten het seizoen gaat dezelfde stroom naar je huis.

Dat laatste telt. Vanaf 2027 krijg je voor stroom die je teruglevert bij een vast of variabel contract nog maar ongeveer 1,25 cent per kWh.^MC Stroom die je zelf gebruikt, scheelt je de volle prijs van zo'n €0,26 per kWh.^CBS Een warmtepomp die midden op de dag draait, als de panelen het meest leveren, haalt dus het meeste uit je eigen stroom. Het is ook het moment dat de lucht het warmst is en de COP het hoogst.

Welke route past bij jou?

• Kies zonnematten als je een plat schuurdak of pergola op het zuiden hebt dat ongeveer zo groot is als je bad, je alleen in de zomer zwemt en geen stroom voor je huis nodig hebt.
• Kies zonnepanelen met een warmtepomp als je het seizoen wilt verlengen, als je dak beter geschikt is voor panelen dan voor matten, of als je de stroom buiten het zwemseizoen ook in huis wilt gebruiken.
• Begin altijd met een zeil. Dan kan de collector kleiner, en verdampt de warmte van je warmtepomp niet meteen weer.^DOE

Wil je weten wat een warmtepomp moet kunnen, lees dan de zwembadwarmtepomp. Alles over de zon staat in de gids zon.

Veelgestelde vragen

Hoe groot moet een zonnecollector voor een zwembad zijn?

50 tot 100% van het wateroppervlak, en meer in een koel en bewolkt klimaat.^DOE Voor een bad van 32 m² is dat 16 tot 32 m².

Zonnematten of zonnepanelen voor je zwembad?

Zonnematten verwarmen het water direct en werken alleen in het zwemseizoen. Zonnepanelen leveren het hele jaar stroom, ook voor je huis, en voeden in de zomer de warmtepomp.

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig voor een zwembadwarmtepomp?

Een bad van 40 m³ dat je elke dag een graad bijverwarmt, vraagt met een COP van 4 zo'n 1.779 kWh stroom per seizoen. 10 panelen leveren 3.800 kWh per jaar.^MC